Triều cường gây ngập lụt: 6 lưu ý giúp người dân chủ động bảo vệ an toàn

Triều cường dâng cao có thể khiến nhiều tuyến đường và khu dân cư bị ngập, gây khó khăn cho việc đi lại, ảnh hưởng đến sinh hoạt và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Khi kết hợp với mưa lớn hoặc hệ thống thoát nước quá tải, tình trạng ngập có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Người dân cần lưu ý những gì để chủ động ứng phó, bảo vệ tính mạng và tài sản khi triều cường, ngập lụt xảy ra?

Vì sao triều cường có thể khiến tình trạng ngập lụt nghiêm trọng hơn?

Triều cường là hiện tượng mực nước thủy triều dâng cao, có thể làm gia tăng nguy cơ ngập tại các khu vực ven biển, ven sông và những nơi có địa hình thấp. Khi mực nước bên ngoài dâng cao, nước từ hệ thống thoát nước có thể thoát chậm, thậm chí bị dồn ứ, khiến tình trạng ngập tại đường phố và khu dân cư kéo dài hơn.

Nếu triều cường xuất hiện cùng thời điểm mưa lớn, lượng nước đổ xuống vượt quá khả năng tiêu thoát của hệ thống thoát nước, nguy cơ ngập sâu trên diện rộng có thể gia tăng. Nước ngập không chỉ cản trở giao thông, làm gián đoạn sinh hoạt mà còn có thể che khuất miệng cống, hố sâu, vật cản và các điểm hư hỏng trên đường.

Bên cạnh đó, nước tràn vào nhà có thể làm hư hỏng đồ đạc, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và gây mất an toàn về điện. Vì vậy, người dân không nên chủ quan ngay cả khi mực nước chưa dâng quá cao, mà cần theo dõi cảnh báo và chuẩn bị phương án ứng phó từ sớm.

6 lưu ý quan trọng để bảo đảm an toàn khi triều cường, ngập lụt

Theo dõi dự báo thời tiết, cảnh báo triều cường và ngập lụt

Thường xuyên cập nhật bản tin thời tiết, dự báo thủy triều và thông tin cảnh báo ngập từ các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và những nguồn thông tin chính thống. Đây là cơ sở để người dân chủ động sắp xếp lịch trình, lựa chọn tuyến đường an toàn và chuẩn bị phương án bảo vệ gia đình khi cần thiết.

Nếu khu vực sinh sống thường xuyên bị ngập, mỗi gia đình nên xác định trước những vị trí có nguy cơ ngập sâu, các tuyến đường có thể bị chia cắt và địa điểm an toàn có thể di chuyển đến khi tình hình diễn biến xấu.

Không nên chỉ dựa vào quan sát mực nước tại thời điểm hiện tại để đánh giá mức độ nguy hiểm. Triều cường và mưa lớn có thể khiến tình hình thay đổi nhanh, vì vậy việc cập nhật thông tin thường xuyên sẽ giúp người dân có thêm thời gian chuẩn bị.

Không cố đi qua đường ngập sâu hoặc nước chảy xiết

Khi gặp đoạn đường bị ngập, người dân cần thận trọng, đặc biệt tại những khu vực chưa xác định được độ sâu hoặc có dòng nước chảy mạnh. Nước ngập có thể che khuất miệng cống, hố ga mất nắp, ổ gà và các chướng ngại vật, khiến người đi bộ hoặc người điều khiển phương tiện dễ gặp tai nạn.

Không cố đi bộ, đi xe máy hoặc điều khiển ô tô qua khu vực ngập sâu khi chưa bảo đảm an toàn. Nếu gặp tuyến đường có rào chắn, biển cảnh báo hoặc dòng nước chảy xiết, hãy quay lại và lựa chọn lộ trình khác theo hướng dẫn của lực lượng chức năng.

Đặc biệt, không nên đánh giá độ sâu của nước chỉ bằng mắt thường hoặc đi theo phương tiện phía trước. Nếu không chắc chắn về mức độ an toàn, lựa chọn dừng lại ở vị trí an toàn và chờ hướng dẫn sẽ tốt hơn việc mạo hiểm vượt qua điểm ngập.

Chủ động bảo vệ trẻ em, người cao tuổi và người cần hỗ trợ

Trẻ em có thể gặp nguy hiểm khi vui chơi hoặc di chuyển trong vùng ngập nước, nhất là tại những nơi gần cống thoát nước, kênh rạch, ao hồ hoặc có dòng chảy mạnh. Gia đình cần nhắc nhở, giám sát trẻ, tuyệt đối không để trẻ tự đi qua khu vực ngập hoặc xuống nước khi không có người lớn hỗ trợ.

Đối với người cao tuổi, người khuyết tật và những người gặp khó khăn trong việc di chuyển, gia đình nên chuẩn bị phương án hỗ trợ từ sớm khi có cảnh báo ngập. Nếu cần di chuyển đến nơi an toàn, hãy lựa chọn thời điểm và tuyến đường phù hợp, tránh chờ đến khi nước dâng cao mới bắt đầu sơ tán.

Các vật dụng thiết yếu như thuốc đang sử dụng, giấy tờ quan trọng, nước uống, đèn pin và điện thoại nên được chuẩn bị sẵn để thuận tiện mang theo khi cần thiết. Trong trường hợp có yêu cầu sơ tán, người dân cần chấp hành hướng dẫn của chính quyền địa phương và lực lượng chức năng.

Bảo vệ tài sản, đặc biệt chú ý nguy cơ tai nạn điện

Trước khi nước tràn vào nhà, nếu có thể thực hiện an toàn, hãy kê cao đồ đạc, thiết bị điện và đưa giấy tờ quan trọng đến nơi khô ráo. Những vật dụng có giá trị hoặc dễ hư hỏng nên được bảo quản ở vị trí cao, hạn chế tiếp xúc với nước ngập.

Điện là một trong những nguy cơ cần đặc biệt lưu ý khi ngập lụt xảy ra. Nếu có nguy cơ nước tràn vào nhà, chỉ ngắt nguồn điện khi có thể thao tác từ vị trí khô ráo, an toàn và trước khi nước tiếp cận khu vực thiết bị điện. Nếu nước đã vào khu vực cầu dao, ổ cắm hoặc thiết bị điện, không tự ý tiếp cận để ngắt điện; hãy tránh xa và liên hệ đơn vị có chuyên môn hoặc lực lượng chức năng để được hỗ trợ.

Tuyệt đối không chạm vào dây điện bị đứt, dây điện rơi xuống nước hoặc thiết bị điện đang ngập. Sau khi nước rút, không tự ý đóng điện trở lại nếu thiết bị, hệ thống dây dẫn đã bị ngập nước mà chưa được người có chuyên môn kiểm tra.

Tuân thủ cảnh báo, rào chắn và hướng dẫn của lực lượng chức năng

Khi xảy ra ngập lụt, các tuyến đường, khu dân cư hoặc khu vực ven sông có thể được cảnh báo, hạn chế tiếp cận hoặc tổ chức phân luồng để bảo đảm an toàn. Người dân cần nghiêm túc chấp hành biển báo, rào chắn và hướng dẫn của cơ quan chức năng, không tự ý đi vào khu vực nguy hiểm hoặc cố vượt qua điểm ngập sâu.

Nếu phát hiện tình trạng ngập bất thường, dòng nước chảy mạnh, dây điện rơi hoặc sự cố có thể gây nguy hiểm, hãy thông báo cho chính quyền địa phương hay đơn vị có trách nhiệm để được xử lý kịp thời. Không nên tự mình tiếp cận hiện trường để kiểm tra hoặc hỗ trợ khi chưa có phương án bảo đảm an toàn.

Trong trường hợp được yêu cầu di chuyển đến nơi tránh trú an toàn, người dân cần thực hiện theo hướng dẫn, đồng thời hỗ trợ những người gặp khó khăn trong phạm vi khả năng và điều kiện an toàn của mình.

Bảo đảm an toàn sau khi nước rút

Nước rút không đồng nghĩa với việc mọi nguy cơ đã chấm dứt. Nước ngập có thể chứa chất bẩn, rác thải hoặc các tác nhân gây ô nhiễm; mặt đường và nền nhà cũng có thể trơn trượt, hư hỏng hoặc còn những vật sắc nhọn khó nhận biết.

Trong quá trình dọn dẹp, người dân nên sử dụng đồ bảo hộ phù hợp, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước ngập và vệ sinh nhà cửa, dụng cụ sinh hoạt sau khi nước rút. Không sử dụng thực phẩm đã tiếp xúc hoặc nghi ngờ đã tiếp xúc với nước ngập. Chỉ sử dụng nguồn nước được xác nhận an toàn cho ăn uống và sinh hoạt.

Đối với các thiết bị điện đã bị ngập, cần nhờ người có chuyên môn kiểm tra trước khi sử dụng trở lại. Đồng thời, kiểm tra tình trạng nhà cửa, đường đi và các khu vực xung quanh để phát hiện nguy cơ mất an toàn còn tồn tại.

Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường về sức khỏe sau khi tiếp xúc với nước ngập, người dân nên tìm kiếm tư vấn y tế phù hợp.

Chủ động phòng tránh từ sớm để giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt

Triều cường và mưa lớn là những yếu tố có thể khiến tình trạng ngập tại nhiều khu vực trở nên phức tạp. Tuy nhiên, mức độ thiệt hại còn phụ thuộc vào điều kiện địa hình, khả năng thoát nước, công tác cảnh báo và sự chuẩn bị của mỗi gia đình.

Để giảm thiểu rủi ro, người dân nên duy trì thói quen theo dõi dự báo, chuẩn bị phương án ứng phó, bảo vệ các thành viên dễ bị tổn thương và chủ động nhận biết những khu vực có nguy cơ ngập. Khi tình huống nguy hiểm xảy ra, cần ưu tiên tính mạng con người, không đánh đổi sự an toàn để cố bảo vệ tài sản.

Quỹ Cộng đồng Phòng tránh Thiên tai (QPT) khuyến khích mỗi người dân nâng cao ý thức chủ động phòng tránh, thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo và chia sẻ những khuyến cáo hữu ích với gia đình, hàng xóm và cộng đồng.