Mẹo tiết kiệm và sử dụng nước thông minh mùa hạn hán

Hạn hán kéo dài và tình trạng thiếu nước sinh hoạt đang trở thành thách thức lớn đối với nhiều địa phương, đặc biệt là trong các đợt cao điểm nắng nóng. Việc chủ động thay đổi thói quen sử dụng nước hàng ngày không chỉ giúp các hộ gia đình vượt qua giai đoạn khó khăn mà còn góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên nước quý giá. Dưới đây là những mẹo thiết thực giúp bạn tiết kiệm và sử dụng nước thông minh trong mùa hạn hán.

1. Kiểm tra ngay những điểm có thể gây thất thoát nước

Một vòi nước nhỏ giọt, đường ống rò rỉ hay bồn chứa bị hở tưởng chừng không đáng kể nhưng nếu kéo dài có thể gây lãng phí một lượng nước đáng kể.

Các gia đình nên thường xuyên:

• Kiểm tra vòi nước, đường ống, bồn chứa và các van khóa.
• Sửa chữa ngay khi phát hiện rò rỉ.
• Đóng kín vòi sau khi sử dụng.
• Không để nước chảy liên tục khi không cần thiết.

Đặc biệt trong mùa hạn, tiết kiệm nước không chỉ là giảm lượng nước sử dụng mà còn là hạn chế tối đa lượng nước thất thoát.

2. Thay đổi những thói quen sử dụng nước hằng ngày

Không nhất thiết phải thay đổi những việc lớn. Một số thói quen nhỏ trong sinh hoạt có thể giúp giảm đáng kể lượng nước sử dụng.

Khi đánh răng, rửa mặt hoặc rửa tay, hãy khóa vòi khi không trực tiếp sử dụng nước.

Khi rửa rau, có thể sử dụng chậu thay vì để vòi nước chảy liên tục. Lượng nước đã dùng để rửa rau nếu còn sạch phù hợp có thể tận dụng để tưới cây hoặc vệ sinh sân, khu vực sinh hoạt.

Khi giặt quần áo, nên gom đủ lượng đồ để giặt thay vì giặt nhiều lần với số lượng nhỏ.

Những thay đổi đơn giản này giúp hình thành thói quen sử dụng nước đúng nhu cầu, không sử dụng nước một cách tự động hoặc lãng phí.

3. Tận dụng và tái sử dụng nước phù hợp

Một trong những giải pháp được khuyến khích trong sử dụng tài nguyên nước là tăng khả năng sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước và tích trữ nước mưa.

Trong phạm vi hộ gia đình, có thể tận dụng một số nguồn nước cho những mục đích phù hợp, chẳng hạn:

• Nước rửa rau, củ nếu bảo đảm phù hợp để tưới cây.
• Nước từ một số hoạt động sinh hoạt có thể tận dụng để vệ sinh sân, khu vực ngoài nhà.
• Thu gom nước mưa để sử dụng cho những mục đích không yêu cầu nước uống, tùy điều kiện và chất lượng nguồn nước.

Lưu ý: Nước đã qua sử dụng chỉ nên được tái sử dụng cho mục đích phù hợp với chất lượng nước. Không sử dụng nước không bảo đảm an toàn để ăn uống, nấu ăn hoặc vệ sinh cá nhân.

4. Tích trữ nước khi nguồn nước còn thuận lợi

Trong khu vực có nguy cơ hạn hán, thiếu nước, việc chủ động tích trữ một lượng nước phù hợp có thể giúp gia đình giảm bị động khi nguồn cung bị gián đoạn.

Có thể sử dụng bồn, can hoặc dụng cụ chứa nước phù hợp, bảo đảm:

• Dụng cụ chứa sạch và có nắp đậy.
• Đặt ở nơi an toàn, tránh ánh nắng trực tiếp và nguồn gây ô nhiễm.
• Thường xuyên vệ sinh dụng cụ chứa nước.
• Phân loại rõ nước dùng để uống, nấu ăn và nước phục vụ các nhu cầu sinh hoạt khác.

Việc tích trữ cần dựa trên nhu cầu thực tế và khả năng nguồn nước của từng địa phương, tránh tích trữ quá mức gây lãng phí hoặc làm phát sinh nguy cơ ô nhiễm.

5. Ưu tiên nước cho những nhu cầu thiết yếu

Khi nguồn nước bắt đầu khan hiếm, cần xác định rõ đâu là nhu cầu ưu tiên.

Nước uống, nấu ăn, vệ sinh cá nhân và các nhu cầu thiết yếu phải được ưu tiên trước.

Những hoạt động chưa thực sự cần thiết như rửa sân bằng vòi nước, tưới cây quá nhiều hoặc các hoạt động tiêu tốn lượng nước lớn nên được hạn chế trong thời gian thiếu nước.

Đối với sản xuất nông nghiệp, việc lựa chọn cây trồng, mùa vụ phù hợp với khả năng nguồn nước và áp dụng các kỹ thuật tưới, giữ nước phù hợp cũng là những giải pháp quan trọng để giảm thiệt hại do hạn hán. Luật Tài nguyên nước cũng định hướng cải tiến kỹ thuật canh tác, công trình dẫn nước và giữ nước nhằm sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

6. Không chỉ tiết kiệm nước – hãy bảo vệ nguồn nước

Tiết kiệm nước sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu nguồn nước tiếp tục bị ô nhiễm.

Trong mùa hạn, người dân cần hạn chế xả rác, hóa chất, dầu mỡ và chất thải xuống ao, hồ, sông, suối hoặc các nguồn nước sinh hoạt. Đồng thời, không tự ý khai thác nguồn nước khi việc khai thác có thể gây ảnh hưởng đến nguồn nước chung.

Đặc biệt, tại những khu vực có nguy cơ xâm nhập mặn hoặc suy giảm nguồn nước dưới đất, người dân cần tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng về khai thác và sử dụng nước.

Hạn hán có thể diễn biến âm thầm, nhưng hậu quả của thiếu nước lại tác động trực tiếp đến từng gia đình, từng cánh đồng và từng cộng đồng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng những thách thức đối với an ninh nguồn nước, chủ động tiết kiệm và sử dụng nước hiệu quả không còn là việc của riêng ngành nước hay chính quyền địa phương, mà là trách nhiệm của mỗi người.

Từ một vòi nước được khóa đúng lúc, một đường ống được sửa kịp thời, một bồn nước được sử dụng hợp lý đến việc tận dụng nguồn nước phù hợp – mỗi hành động nhỏ đều góp phần giảm áp lực lên nguồn nước.

Quỹ Cộng đồng Phòng tránh Thiên tai (QPT) khuyến khích mỗi gia đình chủ động xây dựng thói quen sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý và chuẩn bị phương án dự phòng nguồn nước ngay từ khi nguồn nước còn thuận lợi.